UDZIAŁ SPOŁECZEŃSTWA W RDW

Udział społeczeństwa w procesie planowania w gospodarowaniu wodami stanowi istotny element Dyrektywy 2000/60/WE Rady i Parlamentu Europejskiego z dnia 23 października 2000 r. ustanawiającej ramy wspólnotowego działania w dziedzinie polityki wodnej (tzw. Ramowa Dyrektywa Wodna - RDW).

W akapicie 14 preambuły Ramowej Dyrektywy Wodnej w sposób bezpośredni podkreślono, że angażowanie społeczeństwa w proces podejmowania decyzji może przyczynić się do osiągnięcia celów środowiskowych:
 

(14) Osiągnięcie celów niniejszej dyrektywy jest uzależnione od ścisłej współpracy i spójnych działań na poziomie wspólnotowym, Państw Członkowskich oraz lokalnym, jak również od informacji, konsultacji i zaangażowania ogółu społeczeństwa, w tym użytkowników.
 

(46) Dla zapewnienia udziału ogółu społeczeństwa, w tym użytkowników wody w ustaleniu i aktualizacji planów gospodarowania wodami w dorzeczu, konieczne jest dostarczenie odpowiedniej informacji o planowanych działaniach oraz składanie sprawozdań o postępach w ich wdrażaniu, w celu włączenia ogółu społeczeństwa przed podjęciem ostatecznych decyzji w sprawie niezbędnych działań.
 

Kluczowym zapisem Dyrektywy odnoszącym się do procesu udziału społeczeństwa jest artykuł 14: „Informowanie społeczeństwa i konsultacje”.
 

Artykuł 14 Informowanie społeczeństwa i konsultacje
1. Państwa Członkowskie zachęcają wszystkie zainteresowane strony do aktywnego udziału we wdrażaniu niniejszej dyrektywy, w szczególności w opracowywaniu, przeglądzie i uaktualnianiu planów gospodarowania wodami w dorzeczach. Państwa Członkowskie zapewniają, że dla każdego obszaru dorzecza opublikują i udostępnią do zgłaszania uwag społeczeństwu, w tym użytkownikom:

a)  harmonogram i program prac dla tworzenia planu, w tym oświadczenie o konsultacjach do przeprowadzenia, co najmniej trzy lata przed rozpoczęciem okresu, do którego odnosi się plan;
b)  tymczasowy przegląd istotnych zagadnień gospodarki wodnej określonych w danym dorzeczu, co najmniej dwa lata przed rozpoczęciem okresu, do którego odnosi się plan;
c)  kopie projektu planu gospodarowania wodami w dorzeczu, co najmniej rok przed rozpoczęciem okresu, którego dotyczy plan.

Na wniosek udostępnia się dokumenty źródłowe i informacje wykorzystane do opracowania projektu planu gospodarowania wodami w dorzeczu.

2. Państwa Członkowskie, w celu zapewnienia aktywnego udziału i przeprowadzenia konsultacji, przeznaczają co najmniej sześć miesięcy na składanie pisemnych uwag do tych dokumentów.
3. Ust. 1 i 2 stosują się również do uaktualnionych planów gospodarowania wodami w dorzeczach.
 

Z powyższego artykułu wynikają trzy formy angażowania społeczeństwa we wdrażanie Ramowej Dyrektywy Wodnej:

• dostęp społeczeństwa do informacji,
• konsultacje społeczne na trzech etapach procesu planowania,
• aktywny udział społeczeństwa we wdrażaniu RDW, a zwłaszcza w procesie planowania.

Artykuł 14 zobowiązuje państwa członkowskie Unii Europejskiej  do udostępnienia społeczeństwu informacji  oraz do zapewnienia możliwości zgłoszenia uwag w procesie konsultacji społecznych, natomiast do aktywnego udziału należy jedynie zachęcać. Dyrektywa pozostawiła państwom członkowskim swobodę, co do sposobu aktywnego udziału, podkreślając jednak, że nie mogą one pozostać bezczynne w tej kwestii. Proces planowania jest przejrzysty tylko wtedy, kiedy społeczeństwo zostało w wystarczającym stopniu poinformowane o poszczególnych fazach i może w nich uczestniczyć. Społeczeństwo ma ponadto możliwość uzyskania, na wniosek, dostępu do informacji i dokumentacji źródłowej (art.. 14 ust. 1 RDW).

Z kolei Załącznik VII RDW określa plan gospodarowania wodami na obszarze dorzecza jako dokument, który powinien zawierać podsumowanie działań, jakie zostały podjęte w celu zapewnienia udziału społeczeństwa oraz ocenę rezultatów tych działań i ich wpływu na treść planu.  Plan powinien także wskazywać gdzie i w jaki sposób można zapoznać się z dokumentami i informacjami źródłowymi wykorzystanymi do jego opracowania.

Załącznik VII
Plany gospodarowania wodami w dorzeczu
A.     Plany gospodarowania wodami w dorzeczu obejmują następujące elementy:
...
9.         krótka charakterystyka działań zastosowanych w celu informowania społeczeństwa i konsultacji publicznych, opis wyników i dokonanych na tej podstawie zmian w planie;
...
11.       punkty kontaktowe i procedury pozyskiwania źródłowej dokumentacji i informacji określonych w art. 14 ust. 1, zwłaszcza szczegółowych danych dotyczących działań ograniczających przyjętych zgodnie z art. 11 ust. 3 lit. g) oraz art. 11 ust. 3 lit. f), a także aktualnych danych monitoringu, zebranych zgodnie z art. 8 i załącznikiem V.