Zapewnienie udziału społeczeństwa jest wymogiem dyrektywy 2000/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 października 2000 r. ustanawiającej ramy wspólnotowego działania w dziedzinie polityki wodnej, tzw. Ramowej Dyrektywy Wodnej (RDW). Udział społeczeństwa to proces, który stwarza możliwość uzyskania akceptacji społecznej dla decyzji podejmowanych w trakcie planowania gospodarowania wodami.
Polska, podobnie jak inne państwa członkowskie Unii Europejskiej, zobowiązana jest do zapewnienia społeczeństwu dostępu do informacji dotyczących postępu procesu planowania, rezultatów prowadzonych analiz i wniosków z nich wynikających, proponowanych działań i środków oraz planów, a także argumentów wysuwanych w procesie podejmowania decyzji. Konieczne jest także przeprowadzenie konsultacji społecznych na określonych etapach planowania oraz zachęcanie do aktywnego zaangażowania społeczeństwa we wdrażanie RDW.
W celu spełnienia powyższych wymogów opracowany został „Program udziału społeczeństwa we wdrażaniu Ramowej Dyrektywy Wodnej w Polsce” dostosowujący wymagania RDW dotyczące udziału społeczeństwa do polskich warunków planowania gospodarowania wodami oraz obowiązujących w Polsce przepisów.
Pracę nad Programem rozpoczęła grupa robocza ds. udziału społeczeństwa powołana w ramach projektu Phare PL2002/IB/EN/01 – Wdrażanie Ramowej Dyrektywy Wodnej 2000/60/WE realizowanego przez Ministerstwo Środowiska z partnerem niemieckim. Ostateczny kształt Programowi nadał Zespół ds. Udziału Społeczeństwa powołany przy Departamencie Zasobów Wodnych Ministerstwa Środowiska, w którego skład wchodzili pracownicy ówczesnych: Departamentu Zasobów Wodnych Ministerstwa Środowiska i Biura Gospodarki Wodnej, a także regionalnych zarządów gospodarki wodnej (RZGW).
W Programie w oparciu o „Poradnik metodyczny dotyczący udziału społeczeństwa we wdrażaniu przepisów Ramowej Dyrektywy Wodnej” określono ramy przeprowadzenia procesu udziału społeczeństwa w Polsce: dokonano identyfikacji grup społecznych, które należy zaangażować we wdrażanie RDW, opisano instytucje państwowe odpowiedzialne za zapewnienie udziału społeczeństwa, określono formy, metody i narzędzia niezbędne w tym procesie oraz oszacowano koszty przeprowadzenia procesu udziału społeczeństwa w Polsce.
Adresatem ”Programu udziału społeczeństwa we wdrażaniu Ramowej Dyrektywy Wodnej w Polsce” są instytucje odpowiedzialne za wdrażanie RDW w Polsce.
Celem skoordynowania i sprawnej realizacji działań prowadzonych w ramach wdrażania zapisów RDW w Polsce, Krajowy Zarząd Gospodarki Wodnej w 2006 r. opracował „Wykaz zadań i działań dla procesu planowania gospodarowania wodami zgodnie z wymaganiami RDW w Polsce w latach 2006 – 2010”. Wykaz ten stanowił dokument nadrzędny względem innych dokumentów tworzonych w pierwszym cyklu planowania gospodarowania wodami, a szczegółowe harmonogramy przeprowadzania poszczególnych działań musiały zachować spójność z tym „Wykazem…”. Stąd też zaistniała konieczność aktualizacji „Programu udziału społeczeństwa….”. Zaktualizowany dokument otrzymał tytuł „Program udziału społeczeństwa w procesie planowania gospodarowania wodami w Polsce zgodnie z wymaganiami Ramowej Dyrektywy Wodnej”. Struktura Programu została zachowana, zmianom uległy jedynie zapisy wymagające dostosowania do wspomnianego „Wykazu…” oraz zapisy dotyczące działań już przeprowadzonych, jako załącznik wprowadzono również „Harmonogram przeprowadzania konsultacji społecznych przy sporządzaniu planów gospodarowania wodami dla obszarów dorzeczy”. Aktualizacji dokonała Grupa robocza ds. konsultacji społecznych (GR ds. KS), utworzona w ramach krajowej struktury grup roboczych w miejsce Zespołu ds. Udziału Społeczeństwa.
W związku z zakończeniem pierwszego cyklu planowania gospodarowania wodami zgodnie z wymaganiami RDW i rozpoczęciem prac nad aktualizacją planów gospodarowania wodami na obszarach dorzeczy w Polsce dokonana została kolejna aktualizacja Programu. Struktura Programu została zmieniona w taki sposób, by dokument był bardziej przejrzysty, a treści usystematyzowane. Program został uzupełniony o rozdziały dotyczący miejsca udziału społeczeństwa w procesie planowania oraz badań ankietowych. Istotnym zmianom uległy rozdziały na temat: analizy stanu udziału i zaangażowania społeczeństwa w Polsce, uczestników udziału społeczeństwa, organizacji procesu udziału społeczeństwa w planowaniu gospodarowania wodami w Polsce oraz oceny efektywności przeprowadzonego procesu udziału społeczeństwa. Aktualizacja Programu na lata 2010-1015 została wykonana przez Grupę roboczą ds. konsultacji społecznych, działającą w ramach krajowej struktury roboczej dla wdrażania RDW. W listopadzie 2010 r. dokument został zatwierdzony przez Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej. Zatwierdzony program udziału społeczeństwa we wdrażaniu Ramowej Dyrektywy Wodnej w odniesieniu do całego kraju, stanowi podstawę do aktualizacji programów regionalnych opracowanych przez poszczególne regionalne zarządy gospodarki wodnej.
PROGRAM_UDZIALU_SPOŁECZENSTWA_listopad2010.pdf