PROCES UDZIAŁU SPOŁECZEŃSTWA NA POZIOMIE KRAJOWYM

Struktura organizacyjna

Na podstawie obowiązującej ustawy Prawo wodne za opracowanie planów gospodarowania wodami na obszarach dorzeczy odpowiedzialny jest Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej. Stąd też funkcję koordynującą proces udziału społeczeństwa przy wdrażaniu RDW na poziomie krajowym pełni Krajowy Zarząd Gospodarki Wodnej (KZGW).
 

W celu usprawnienia realizacji procesu udziału społeczeństwa Krajowy Zarząd Gospodarki Wodnej powołał Grupę roboczą do spraw konsultacji społecznych (GR ds. KS) w ramach struktury krajowych grup roboczych do spraw wdrażania RDW. Celem GR ds. KS jest koordynacja procesu udziału społeczeństwa w sporządzaniu i aktualizacji planów gospodarowania wodami na obszarach dorzeczy, zgodnie z ustawą Prawo wodne i RDW. W skład GR ds. KS wchodzą przedstawiciele Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej, poszczególnych regionalnych zarządów gospodarki wodnej oraz Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska.
 

Podstawowymi narzędziami informowania i komunikacji z partnerami udziału społeczeństwa na poziomie krajowym są:

-  Strona internetowa KZGW www.kzgw.gov.pl oraz strona www.rdw.org.pl. Na stronach tych KZGW zamieszcza aktualne informacje dotyczące prowadzonych działań i konsultowanych dokumentów na każdym etapie planowania oraz dane kontaktowe pracowników, u których można uzyskać dodatkowe informacje dotyczące udziału społeczeństwa. Ponadto na stronie zamieszczane są:

•     dokumenty poddawane konsultacjom wraz z materiałami informacyjnymi,
• prezentacje przedstawiane podczas konsultacji społecznych,
• ostateczne wersje przekonsultowanych dokumentów wraz z podsumowaniem działań konsultacyjnych.

    -  Media
-  Materiały informacyjne. W celu dotarcia do wszystkich zainteresowanych stron,  KZGW opracowuje i rozpowszechnia broszury, foldery, ulotki informujące o bieżącej działalności KZGW oraz postępie we wdrażaniu RDW, przybliżając w ten sposób temat planowania gospodarowania wodami, w tym konsultacji społecznych prowadzonych na poszczególnych etapach planowania. Materiały wysyłane są pocztą, udostępnianie w siedzibie KZGW, na spotkaniach konsultacyjnych, konferencjach, podczas wydarzeń plenerowych. Są one przekazywane także do RZGW i rozpowszechniane na obszarach poszczególnych dorzeczy.

Podstawowymi narzędziami konsultacji społecznych na poziomie krajowym są badania ankietowe służące pozyskiwaniu informacji o oczekiwaniach, preferencjach i możliwościach różnych grup respondentów, a także o poziomie akceptacji społecznej dla planowanych rozwiązań. Podstawą badań ankietowych jest kwestionariusz, opracowywany na poziomie krajowym przez KZGW. Ułatwia to zestawienia porównawcze na etapie analizy odpowiedzi ankietowanych. Na każdym etapie planowania KZGW prowadzi badania ankietowe zgodnie planem badań uzgodnionym przez grupę ds. KS uwzględniającym wyznaczenie reprezentatywnej próby losowej, z uwzględnieniem specyfiki regionów wodnych. Badania ankietowe dają możliwość indywidualnego spojrzenia na konsultowaną tematykę. Ich zaletą jest możliwość dotarcia do szerokiego grona odbiorców.

Czynne zaangażowanie na poziomie krajowym realizowane jest poprzez:
- włączenie Krajowej Rady Gospodarki Wodnej w proces sporządzania i aktualizacji planów gospodarowania wodami.
KRGW składa się z 30 członków zgłaszanych przez: ogólnopolskie organizacje zrzeszające jednostki samorządu terytorialnego, uczelnie, jednostki naukowo – badawcze, organizacje społeczne, gospodarcze oraz ekologiczne związane z gospodarką wodną.
Zgodnie z art. 96 ustawy - Prawo wodne do zakresu jej działania należy wyrażanie opinii w sprawach gospodarowania wodami, ochrony przed powodzią oraz ochrony przed skutkami suszy, a w szczególności:

• Przedstawianie propozycji oraz wniosków dotyczących poprawy stanu zasobów wodnych oraz ochrony przeciwpowodziowej w państwie.
• Opiniowanie projektu programu wodno-środowiskowego kraju oraz projektów planów gospodarowania wodami na obszarach dorzeczy.
• Opiniowanie programów inwestycyjnych w zakresie gospodarowania wodami.
• Opiniowanie projektów aktów prawnych regulujących sprawy gospodarowania wodami.

- organizację Krajowego Forum Wodnego, którego podstawowym celem jest demokratyzacja procesu podejmowania decyzji i zwiększenie zaangażowania przedstawicieli różnych środowisk w proces planowania gospodarowania wodami w Polsce. Wiąże się to z uzyskaniem społecznej akceptacji dla decyzji podejmowanych w zakresie planowania gospodarowania wodami w Polsce, w oparciu o możliwie najszersze współdziałanie i kompromis społeczny. Za najważniejsze zadania KFW uznano:

• przejrzyste i zrozumiałe przedstawienie kolejnych etapów planowania gospodarowania wodami oraz wyników planowania;
• zwiększenie świadomości społeczeństwa w zakresie zagadnień dotyczących planowania gospodarowania wodami;
• pozyskiwanie opinii społeczeństwa w kwestii planowania;
• ustalenie poziomu akceptacji społecznej w odniesieniu do dokumentów planistycznych;
• analiza i ustalenie najważniejszych obszarów konfliktowych;
• wypracowanie alternatywnych propozycji rozwiązań w kwestiach merytorycznych, szczególnie w kwestiach stwarzających  konflikt interesu.

KFW adresowane jest do zorganizowanego społeczeństwa. Uczestnicy KFW są przedstawicielami organizacji, instytucji, zrzeszeń reprezentujących szerokie spektrum interesów publicznych i prywatnego użytkowania wód. Dla każdej grupy docelowej została wyznaczona przewidywana liczba reprezentantów. Członkowie organizacji, instytucji i zrzeszeń, zaliczanych do jednej grupy docelowej, samodzielnie decydują, kto spośród przedstawicieli ich branży będzie uczestniczył w KFW.

Sprawozdawczość z procesu udziału społeczeństwa

Za sprawozdawczość z procesu udziału społeczeństwa na poziomie krajowym odpowiedzialny jest KZGW, który opracowuje:

• protokoły z posiedzeń KRGW,
• dokumenty podsumowujące każde spotkanie KFW,
• dokumenty podsumowujące każdy etap procesu informowania społeczeństwa i konsultacji społecznych,
• raport podsumowujący cały proces konsultacji społecznych w danym cyklu planistycznym.

Informacje na temat działań zastosowanych w celu informowania społeczeństwa i przeprowadzonych konsultacji społecznych winny być zawarte w planach gospodarowania wodami na obszarach dorzeczy - zgodnie z art. 114 ust. 1 ustawy - Prawo wodne, a także udostępnione na stronie internetowej KZGW.