Analizy ekonomiczne korzystania z wód na obszarach dorzeczy

Podstawowym celem analizy ekonomicznej korzystania z wód jest analiza zwrotu kosztów za usługi wodne, zarówno na poziomie finansowym, jak i ekonomicznym dla poszczególnych sektorów gospodarki i form korzystania z wód oraz określenie stopnia wdrożenia zasady „zanieczyszczający płaci” oraz „użytkownik płaci”.

Użytkownicy wód w Polsce zobowiązani są do ponoszenia kosztów korzystania z zasobów wodnych, poprzez uiszczanie opłat za pobór wód i zrzut ładunków zanieczyszczeń, na podstawie ustalanych corocznie przez Radę Ministrów stawek opłat, przyczyniając się w ten sposób do realizacji zapisów art. 9 Ramowej Dyrektywy Wodnej. W polskim systemie prawnym funkcjonuje również system zwolnień z opłat, wynikający z ustawy – Prawo ochrony środowiska (zwolnienie wody do przerzutów, celów energetycznych, nawodnień rolniczych i napełniania stawów rybnych).

Każdy plan gospodarowania wodami na obszarze dorzecza w Polsce zawiera podsumowanie wyników analizy ekonomicznej korzystania z wód, gdzie dokonano obliczeń finansowej i ekonomicznej stopy zwrotu kosztów dla głównych sektorów gospodarki. Oszacowano również koszty środowiskowe i zasobowe. W zależności od charakterystyki oraz powierzchni dorzecza możliwości prowadzenia obliczeń były zróżnicowane, jednakże składowymi wszystkim analiz były takie elementy jak:
1. Charakterystyka ekonomiczna obszaru dorzecza.

2. Zwrot kosztów usług wodnych w sektorze komunalnym.
3. Zwrot kosztów usług wodnych w sektorze przemysłu.
4. Zwrot kosztów usług wodnych w rolnictwie i leśnictwie.
5. Zwrot kosztów usług wodnych w pozostałych formach korzystania z wód (tj. hydroenergetyka, żegluga, zarządzanie ryzykiem powodziowym).
6. Oszacowanie kosztów zasobowych i środowiskowych.

Dla przeprowadzenia analiz, na podstawie dostępnych wytycznych, podczas pierwszego cyklu planistycznego przyjęto następujące definicje kosztów środowiskowych i zasobowych:

Koszt środowiskowy - pieniężna wartość niekorzyści spowodowanych w środowisku (wodnym) przez użytkowników. Niekorzyści te związane są ze spadkiem wszystkich rodzajów użyteczności środowiska wodnego na skutek obniżenia jego jakości. Z uwagi na wiele użyteczności środowiska wodnego (np.: surowiec, miejsce rekreacji, środek transportu, podtrzymanie ekosystemów) niekorzyści mogą mieć charakter rynkowy (posiadać ceny) lub nierynkowy.
Koszt zasobowy = koszt alternatywny - koszt utraconych korzyści. Koszty zasobowe czyli koszty utraconych korzyści występują wtedy, gdy istnieje alternatywny sposób (sposoby) wykorzystania danego dobra, wykluczający się z innymi. Koszt utraconych korzyści równy jest korzyściom z najlepszego alternatywnego wykorzystania danego dobra (zasobu).
Wyniki obliczeń z zakresu analiz ekonomicznych można znaleźć w poszczególnych planach gospodarowania wodami na obszarach dorzeczy w Polsce (patrz: plany gospodarowania wodami).

x Informujemy, że strona www.rdw.kzgw.gov.pl korzysta z plików cookies. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień Twojej przeglądarki oznacza, że będą one umieszczane w Twoim urządzeniu końcowym. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies poprzez zmianę ustawień swojej przeglądarki internetowej. Więcej informacji w Polityce prywatności.