Konsultacje społeczne są podstawową formą rzeczywistego udziału społeczeństwa w planowaniu w gospodarowaniu wodami. Mają one na celu zebranie informacji lub opinii na temat udostępnionych dokumentów od wszystkich, których te dokumenty dotyczą. Forma ta nie daje uczestnikom konsultacji możliwości bezpośredniego udziału w podejmowaniu decyzji. Decydenci są zobowiązani do rozpatrzenia w określonym czasie opinii i uwag zgłoszonych w trakcie przeprowadzania konsultacji. Zebrane uwagi i opinie powinny zostać przeanalizowane, a społeczeństwo powinno zostać poinformowane o uwzględnieniu uwag, czy też o ewentualnym ich nieuwzględnieniu w procesie decyzyjnym wraz z odpowiednią argumentacją.
Konsultacje społeczne są dla przedstawicieli administracji ważnym sposobem poszukiwania rozwiązań opartych na wiedzy, spostrzeżeniach, doświadczeniach i pomysłach poszczególnych grup interesów uczestniczących w tym procesie.
Rozróżnia się dwie podstawowe formy konsultacji społecznych: