Przystępując do planowania działań należy m.in. scharakteryzować obszar analizy, a w przypadku planów gospodarowania wodami jest to charakterystyka obszaru dorzecza, wykonywana zgodnie z art. 5 i załącznikiem II RDW. Celem spełnienia tych wymagań wyznaczono w Polsce jednolite części wód, opracowano typologię oraz ustalono warunki referencyjne specyficznych dla danego typu wód.
Zgodnie z wymaganiami RDW charakterystyki obszarów dorzeczy poddawane są przeglądowi i gdzie konieczne uaktualnione najpóźniej do 22 grudnia 2013 roku, a następnie co 6 lat.